Κινεζικές εταιρείες που προμηθεύουν σπάνιες γαίες και κρίσιμα μέταλλα έχουν σταματήσει μέρος των αποστολών τους προς τις ΗΠΑ, σύμφωνα με πληροφορίες από τον κλάδο. Οι διακοπές αφορούν κυρίως ύττριο, τέρβιο, γάλλιο, φωσφίδιο του ινδίου και βολφράμιο, υλικά που χρησιμοποιούνται σε ημιαγωγούς, μόνιμους μαγνήτες και αμυντικά συστήματα. Η εξέλιξη έρχεται λίγες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη σύνοδο κορυφής των δύο χωρών στον Λευκό Οίκο μέσα στον Σεπτέμβριο.
Η αμερικανική εξάρτηση είναι απόλυτη
Τα επίσημα στοιχεία της αμερικανικής γεωλογικής υπηρεσίας για το 2026 δείχνουν ότι οι ΗΠΑ καλύπτουν το 100% της κατανάλωσής τους σε ενώσεις και μέταλλα βαρέων σπανίων γαιών από εισαγωγές, και μάλιστα σταθερά για όλη την περίοδο από το 2021 έως το 2025. Για ορισμένα στοιχεία η συγκέντρωση είναι ακραία. Το τέρβιο, το όλμιο και το λουτήτιο προέρχονται κατά 100% από την Κίνα, ενώ στο υττέρβιο το κινεζικό μερίδιο φτάνει το 86%.
Το παράδειγμα του υττρίου
Στο ύττριο η αμερικανική εξάρτηση από εισαγωγές είναι επίσης 100%. Το 70% των εισαγωγών προέρχεται από την Κίνα, ακολουθούν η Γερμανία με 11%, η Αυστρία με 8% και η Νότια Κορέα με 4%. Ακόμη και αυτά τα ποσοστά όμως υπερεκτιμούν τη διασπορά, καθώς σχεδόν όλες οι εισαγωγές μετάλλου και ενώσεων υττρίου προέρχονται από συμπυκνώματα που έχουν επεξεργαστεί στην Κίνα. Η παγκόσμια παραγωγή εκτιμήθηκε για το 2025 μεταξύ 10.000 και 15.000 τόνων σε ισοδύναμο οξειδίου, με την Κίνα να παράγει το μεγαλύτερο μέρος.
Το πλαίσιο των εξαγωγικών ελέγχων
Το Πεκίνο επέβαλε τον Απρίλιο του 2025 ελέγχους στις εξαγωγές μετάλλων, οξειδίων και κραμάτων υττρίου, τους οποίους αργότερα επέκτεινε ώστε να καλύπτουν το σύνολο των βαρέων σπανίων γαιών. Οι έλεγχοι παρέμεναν σε ισχύ στο τέλος του 2025, με την Κίνα να χορηγεί επιλεκτικά γενικές άδειες σε συγκεκριμένους εξαγωγείς. Το τρέχον πάγωμα φορτίων δεν αποτελεί επίσημο κρατικό μέτρο, αλλά απόφαση εταιρειών που θέλουν να αποφύγουν εμπλοκές.
Τι σημαίνει πρακτικά για τον επενδυτή
Οι σπάνιες γαίες είναι μικρή αγορά σε αξία αλλά κρίσιμη σε λειτουργία, καθώς μπλοκάρουν παραγωγές πολλαπλάσιας αξίας. Για τον Έλληνα επενδυτή η ουσία δεν βρίσκεται στην αγορά μετοχών εξόρυξης, που είναι εξαιρετικά ευμετάβλητες, αλλά στο ότι μια νέα κλιμάκωση θα χτυπούσε πρώτα τους κλάδους της άμυνας, των ημιαγωγών και της ηλεκτροκίνησης. Η σύνοδος κορυφής του Σεπτεμβρίου είναι το επόμενο σημείο ελέγχου.
Πηγές, Mineral Commodity Summaries 2026 της U.S. Geological Survey.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
