Αρκετοί κινεζικοί προμηθευτές σπάνιων γαιών έχουν σταματήσει από τις αρχές Αυγούστου μέρος των αποστολών τους προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, φοβούμενοι συνέπειες από το Πεκίνο. Αφορμή στάθηκαν οι κινεζικές κυρώσεις σε βάρος της Responsible Business Alliance, του αμερικανικού οργανισμού συμμόρφωσης εφοδιαστικών αλυσίδων. Το αποτέλεσμα είναι ότι υλικά κρίσιμα για την αεροδιαστημική, τους ημιαγωγούς και την άμυνα σπανίζουν ξανά, λίγες εβδομάδες πριν από μια κρίσιμη διμερή συνάντηση.
Ποια υλικά σπανίζουν
Οι μεγαλύτερες πιέσεις καταγράφονται στο ύττριο, στο φωσφορούχο ίνδιο, στο βολφράμιο, στο τέρβιο και στο γάλλιο. Οι εξαγωγές υττρίου προς τις ΗΠΑ παραμένουν περίπου στο μισό των επιπέδων του 2024, παρότι τον Ιούλιο στάλθηκαν 27 τόνοι μετά από δίμηνη παύση. Αμερικανικές εταιρείες αναφέρουν καθυστερήσεις άνω των έξι μηνών στην έκδοση αδειών εξαγωγής. Σε τουλάχιστον τέσσερις περιπτώσεις κινεζικές επιχειρήσεις αρνήθηκαν να στείλουν υλικό, από φόβο ότι θα κατέληγε σε αποδέκτη που βρίσκεται σε λίστα απαγορεύσεων.
Το φόντο των διαπραγματεύσεων
Το ζήτημα μπαίνει στην ατζέντα της επίσκεψης του Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον, που έχει προγραμματιστεί για τις 24 Σεπτεμβρίου. Το Πεκίνο απαντά στα αμερικανικά παράπονα επικαλούμενο τους περιορισμούς που έχει επιβάλει από τον Δεκέμβριο η αμερικανική Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών σε κινεζικά εργαστήρια πιστοποίησης ηλεκτρονικού εξοπλισμού, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζουν τις συνεννοήσεις του Μπουσάν και του Πεκίνου. Ακόμη αυστηρότερος είναι ο περιορισμός για αγοραστές σε Ιαπωνία και Ινδία.
Γιατί μετράει η συγκέντρωση της προσφοράς
Σύμφωνα με την Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία, η Κίνα παρήγαγε το 2024 περίπου 270.000 τόνους σπάνιων γαιών σε ισοδύναμο οξειδίων, σε παγκόσμιο σύνολο 390.000 τόνων, δηλαδή κοντά στο 69% της εξόρυξης. Στο στάδιο της διύλισης και του διαχωρισμού η συγκέντρωση είναι ακόμη μεγαλύτερη. Αυτό σημαίνει ότι μια διοικητική καθυστέρηση σε άδειες εξαγωγής μπορεί να λειτουργήσει σαν πραγματικός δασμός, χωρίς να ανακοινωθεί ποτέ ως δασμός.
Τι σημαίνει πρακτικά για τον επενδυτή
Για τον ιδιώτη επενδυτή το μήνυμα δεν είναι να κυνηγήσει μετοχές εξόρυξης σπάνιων γαιών, που είναι μικρές, ασταθείς και εξαρτημένες από κρατικές αποφάσεις. Είναι μάλλον ότι το κόστος και οι χρόνοι παράδοσης σε ημιαγωγούς, αμυντικά συστήματα και εξοπλισμό κέντρων δεδομένων μπορούν να επιδεινωθούν ξανά, σε μια αγορά που ήδη τιμολογεί τέλεια εκτέλεση για τον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης. Η συνάντηση της 24ης Σεπτεμβρίου είναι το επόμενο ορόσημο, με δύο πιθανές εκβάσεις, είτε αποκλιμάκωση με επιτάχυνση αδειών είτε παράταση της αβεβαιότητας.
Πηγές στοιχείων, United States Geological Survey, Federal Communications Commission.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
