Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών, ο οργανισμός που συντονίζει τις κεντρικές τράπεζες του κόσμου, προειδοποίησε στην τριμηνιαία έκθεσή της ότι η δυναμική που στήριξε τις αγορές τα τελευταία δύο χρόνια γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη εμφανίζει αυξανόμενα σημάδια ευθραυστότητας. Ο επικεφαλής οικονομικής ανάλυσης του οργανισμού, Φρανκ Σμετς, ανέφερε ότι οι επενδυτές γίνονται όλο και πιο επιφυλακτικοί για το πόσο κερδοφόρες θα αποδειχθούν οι τεράστιες επενδύσεις του κλάδου. Η έκθεση δημοσιεύθηκε την ίδια ημέρα που οι μετοχές των κατασκευαστών τσιπ υποχωρούσαν αισθητά.
Ο δανεισμός που τροφοδοτεί τα κέντρα δεδομένων
Το βασικό εύρημα αφορά τη χρηματοδότηση. Ο δανεισμός των εταιρειών τεχνολογίας μέσω ιδιωτικής πίστης έχει εκτιναχθεί από περίπου 22 δισ. δολάρια το 2010, δηλαδή το 22% της συνολικής αγοράς, σε πάνω από 1 τρισ. δολάρια πέρυσι, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 44%. Το σύνολο των ανοιχτών δανείων κάθε μορφής πλησιάζει τα 2,5 τρισ. δολάρια. Παράλληλα, η μόχλευση των μεγάλων αμερικανικών ομίλων τεχνολογίας αυξάνεται σταθερά, σε αντίθεση με την εικόνα των προηγούμενων ετών όπου η επέκταση χρηματοδοτούνταν κυρίως από ταμειακά διαθέσιμα.
Το πρόβλημα της αδιαφάνειας
Ο Σμετς στάθηκε λιγότερο στα ίδια τα μεγέθη και περισσότερο στον τρόπο που δομούνται οι συμφωνίες. Τις χαρακτήρισε αδιαφανείς και σημείωσε ότι συχνά βρίσκονται εκτός ισολογισμού, μέσω ξεχωριστών εταιρικών σχημάτων που κατασκευάζουν και μισθώνουν τις εγκαταστάσεις. Πρόσθεσε ότι εμφανίζονται και κυκλικές εξαρτήσεις, δηλαδή περιπτώσεις όπου ο ίδιος όμιλος είναι ταυτόχρονα προμηθευτής, πελάτης και χρηματοδότης. Όταν οι σχέσεις αυτές δεν αποτυπώνονται καθαρά στις δημοσιευμένες καταστάσεις, ο πραγματικός κίνδυνος είναι δύσκολο να μετρηθεί από έξω.
Η σύνδεση με την αγορά ομολόγων
Η έκθεση συνδέει το φαινόμενο με την πίεση στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων. Ο όγκος νέων εκδόσεων εταιρικού χρέους για τη χρηματοδότηση υποδομών προστίθεται σε ένα περιβάλλον όπου τα κράτη ήδη δανείζονται πολύ, με τη δημοσιονομική ευθραυστότητα, τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις μεταβλητές τιμές ενέργειας να λειτουργούν επιβαρυντικά. Ο ίδιος τόνισε πάντως ότι προς το παρόν δεν καταγράφονται σημάδια πίεσης στη λειτουργία των αγορών, αφήνοντας ανοιχτό μόνο το ερώτημα της διάρκειας.
Τι σημαίνει πρακτικά
Στη συνεδρίαση της Δευτέρας ο δείκτης αναφοράς της αμερικανικής αγοράς υποχώρησε 0,45% και ο τεχνολογικός δείκτης 0,79%, με τη Nvidia στα 210,96 δολάρια και πτώση 3,36%, την AMD στα 493,41 δολάρια με 4,40% απώλειες και την Broadcom στα 344,72 δολάρια με 4,77%. Αντίθετα, μετοχές λογισμικού και υπηρεσιών όπως η Microsoft και η Alphabet έκλεισαν ανοδικά. Το μήνυμα για τον ιδιώτη επενδυτή δεν είναι ότι πρέπει να εγκαταλείψει τη θεματική, αλλά ότι ο κίνδυνος μετατοπίζεται από την κερδοφορία προς τον ισολογισμό. Όποιος έχει έκθεση σε εταιρείες που χρηματοδοτούν επενδύσεις με δανεισμό, καλό είναι να παρακολουθεί το κόστος χρήματος και τις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού με την ίδια προσοχή που δίνει στις πωλήσεις.
Πηγές, Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών, τριμηνιαία έκθεση Σεπτεμβρίου 2026, δεδομένα κλεισίματος αγοράς.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
