Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ επεξεργάζονται μια μεγάλη συμφωνία για την αγορά ποτάσας από τη Λευκορωσία, σε τιμές που όπως είπε θα είναι ουσιαστικά χαμηλότερες από αυτές που πληρώνει σήμερα η χώρα στον Καναδά. Η εξαγγελία χτύπησε απευθείας τις μετοχές των παραγωγών λιπασμάτων. Η Nutrien υποχώρησε περίπου 2,9% στα 74,87 δολάρια, η CF Industries 2,2% στα 124,94 δολάρια, η Mosaic 1,5% στα 24,13 δολάρια και η Intrepid Potash 1,3% στα 37,02 δολάρια, αφού νωρίτερα μέσα στη συνεδρίαση οι απώλειες ήταν αρκετά μεγαλύτερες.
Γιατί έχει σημασία η ποτάσα
Η ποτάσα είναι η βασική πηγή καλίου για τη γεωργία και δεν υποκαθίσταται εύκολα. Οι ΗΠΑ είναι σχεδόν ολοκληρωτικά εξαρτημένες από εισαγωγές, καθώς καλύπτουν με αυτές περίπου το 93% της φαινόμενης κατανάλωσής τους. Από τις εισαγωγές αυτές, περίπου το 79% προέρχεται από τον Καναδά. Σε παγκόσμιο επίπεδο ο Καναδάς παράγει γύρω στα 15 εκατομμύρια τόνους ετησίως, η Ρωσία περίπου 9 εκατομμύρια, η Λευκορωσία 7 εκατομμύρια και η Κίνα λίγο πάνω από 6 εκατομμύρια. Η Λευκορωσία είναι δηλαδή αρκετά μεγάλος παίκτης ώστε μια επιστροφή της στην αμερικανική αγορά να μετακινήσει τιμές.
Οι κυρώσεις έχουν ήδη αρθεί
Το έδαφος είχε προετοιμαστεί από τον Μάρτιο, όταν η αμερικανική υπηρεσία ελέγχου ξένων περιουσιακών στοιχείων αφαίρεσε την κρατική Belaruskali και τη Belarusian Potash Company από τη λίστα κυρώσεων και ταυτόχρονα ήρε περιορισμούς που αφορούσαν το κρατικό χρέος της χώρας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διατηρεί τη δική της απαγόρευση στις εισαγωγές λευκορωσικής ποτάσας, οπότε διαμορφώνεται ένα χάσμα ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού που θα επηρεάσει και τους ευρωπαίους αγρότες.
Τι σημαίνει για τον επενδυτή
Η φθηνότερη ποτάσα ελαφρύνει το κόστος των αμερικανών αγροτών και συγκρατεί έναν από τους πληθωριστικούς παράγοντες στα τρόφιμα. Την ίδια στιγμή όμως συμπιέζει τα περιθώρια των δυτικών παραγωγών λιπασμάτων, οι οποίοι επωφελήθηκαν επί χρόνια από τον περιορισμό της λευκορωσικής προσφοράς. Όποιος έχει έκθεση σε μετοχές λιπασμάτων ή σε καλάθια γεωργικών εμπορευμάτων χρειάζεται να παρακολουθήσει αν η εξαγγελία μετατραπεί σε πραγματικές ποσότητες, γιατί μέχρι στιγμής πρόκειται για πρόθεση και όχι για υπογεγραμμένη σύμβαση. Η μεταφορά από τη Λευκορωσία, χώρα χωρίς έξοδο στη θάλασσα, παραμένει επίσης πρακτικό εμπόδιο που περιορίζει το πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει η ισορροπία.
Πηγές, United States Geological Survey με τα ετήσια στοιχεία για την ποτάσα, ανακοίνωση του Γραφείου Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών της 26ης Μαρτίου 2026, δεδομένα διαπραγμάτευσης NYSE.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
