Η επιτροπή που εξέτασε το ηθικό πλαίσιο του νορβηγικού κρατικού επενδυτικού ταμείου παρέδωσε την έκθεσή της στον υπουργό Οικονομικών της Νορβηγίας Γενς Στόλτενμπεργκ στις 15 Οκτωβρίου. Η επιτροπή, υπό την προεδρία του πρώην διοικητή της κεντρικής τράπεζας Σβέιν Γκιέντρεμ, προτείνει ουσιαστικές αλλαγές, με κεντρικό σημείο το άνοιγμα του ταμείου σε εταιρείες που κατασκευάζουν πυρηνικά όπλα, δραστηριότητα που σήμερα οδηγεί σε αυτόματο αποκλεισμό. Το ταμείο αποτιμούνταν σε 22.683 δισεκατομμύρια νορβηγικές κορώνες στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2026 και είναι το μεγαλύτερο κρατικό επενδυτικό ταμείο στον κόσμο.
Ποιες εταιρείες αφορά
Στη λίστα αποκλεισμών με το κριτήριο της παραγωγής πυρηνικών όπλων βρίσκονται ονόματα που αποτελούν πυρήνα του διεθνούς κλάδου άμυνας και αεροδιαστημικής, μεταξύ αυτών οι Airbus, BAE Systems, Boeing, Lockheed Martin, Northrop Grumman και General Dynamics. Αν το κριτήριο αλλάξει, οι μετοχές αυτές επανέρχονται στο επενδύσιμο σύμπαν ενός χαρτοφυλακίου που κινείται παθητικά γύρω από τους παγκόσμιους δείκτες, οπότε η επανένταξη θα συνοδευόταν από αγορές σημαντικού μεγέθους.
Τι ισχύει σήμερα
Οι ηθικοί κανόνες του ταμείου βρίσκονται σε μεταβατικό καθεστώς μετά από απόφαση του νορβηγικού κοινοβουλίου του Νοεμβρίου 2025 να επανεξεταστεί το πλαίσιο. Στο διάστημα αυτό το Συμβούλιο Δεοντολογίας συνεχίζει να παρακολουθεί τις θέσεις του ταμείου, αλλά δεν εισηγείται νέους αποκλεισμούς, και η κεντρική τράπεζα δεν λαμβάνει αποφάσεις αποκλεισμού. Τα κριτήρια που ισχύουν αφορούν προϊόντα, όπως ο καπνός, η κάνναβη, ο άνθρακας και ορισμένες κατηγορίες όπλων, καθώς και συμπεριφορές, όπως οι παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η διαφθορά και η σοβαρή περιβαλλοντική ζημία.
Το χρονοδιάγραμμα
Η έκθεση τίθεται σε δημόσια διαβούλευση με προθεσμία υποβολής απόψεων έως τις 15 Ιανουαρίου. Η κυβέρνηση θα διαμορφώσει στη συνέχεια τις θέσεις της και θα τις παρουσιάσει σε κείμενο πολιτικής για το ταμείο την άνοιξη του 2027. Καμία αλλαγή δεν είναι άμεση και το τελικό αποτέλεσμα θα κριθεί πολιτικά.
Τι σημαίνει για τον επενδυτή
Οι ευρωπαϊκές και αμερικανικές μετοχές άμυνας έχουν ήδη ανατιμηθεί έντονα τα τελευταία χρόνια λόγω της αύξησης των αμυντικών δαπανών. Η είσοδος ενός αγοραστή αυτού του μεγέθους θα πρόσθετε ζήτηση, όμως πρόκειται για διαδικασία μηνών με αβέβαιη κατάληξη και όχι για παράγοντα που αλλάζει τις αποτιμήσεις σήμερα. Το πιο χρήσιμο συμπέρασμα είναι ότι τα κριτήρια βιώσιμων επενδύσεων αναπροσαρμόζονται στο νέο γεωπολιτικό περιβάλλον, κάτι που αφορά και όσους επιλέγουν αμοιβαία κεφάλαια με περιορισμούς στον κλάδο της άμυνας.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
Πηγές στοιχείων, υπουργείο Οικονομικών Νορβηγίας, Norges Bank Investment Management.
