Στο υψηλότερο επίπεδο μετά τον πόλεμο τα ελλείμματα των ανεπτυγμένων οικονομιών

· EDITOR

Τα δημοσιονομικά ελλείμματα των ανεπτυγμένων οικονομιών θα φτάσουν το 5,5% του συνολικού ΑΕΠ τους μέσα στο 2026, το υψηλότερο επίπεδο εκτός περιόδου ύφεσης από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, σύμφωνα με νέα ανάλυση της J.P. Morgan. Το δημόσιο χρέος των ίδιων οικονομιών έχει αυξηθεί κατά 7 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ από το 2019, ενώ περισσότερες από επτά στις δέκα χώρες της ομάδας εμφανίζουν ακόμη χειρότερο δημοσιονομικό ισοζύγιο από ό,τι πριν την πανδημία.

Το μέγεθος της προσαρμογής

Για να σταθεροποιηθεί το χρέος στα σημερινά επίπεδα, οι ανεπτυγμένες οικονομίες θα χρειαστεί να βελτιώσουν τα πρωτογενή τους ισοζύγια κατά σχεδόν 4,6 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Πρόκειται για προσαρμογή που ιστορικά επιτυγχάνεται μόνο με πολυετή προγράμματα περιορισμού δαπανών ή αύξησης φόρων, κάτι που η Ελλάδα γνωρίζει καλά από την προηγούμενη δεκαετία. Η ανάλυση ξεχωρίζει τις ΗΠΑ, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο ως τις μεγάλες οικονομίες με τις πιο απαιτητικές αλλαγές, με τις ΗΠΑ να αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη πρόκληση λόγω του υψηλού χρέους και του μεγάλου δημοσιονομικού ανοίγματος, διαθέτοντας όμως και μεγαλύτερο περιθώριο αντίδρασης.

Γιατί δεν λειτουργεί πια η παλιά συνταγή

Μετά τον πόλεμο η ανάπτυξη έτρεχε σταθερά πιο γρήγορα από το κόστος δανεισμού, κάτι που επέτρεπε στα κράτη να μειώνουν τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ σχεδόν αυτόματα. Το πλεονέκτημα αυτό εξασθενεί τώρα που τα επιτόκια ανεβαίνουν. Η έκθεση σημειώνει ότι η δημοσιονομική πολιτική στις ανεπτυγμένες αγορές έχει αποσυνδεθεί από τον οικονομικό κύκλο, δηλαδή τα κράτη δανείζονται επιθετικά ακόμη και σε περιόδους ανάπτυξης. Οι αναλυτές της τράπεζας εκτιμούν ότι μια άνοδος της παραγωγικότητας από την τεχνητή νοημοσύνη θα απαλύνει το πρόβλημα, εκφράζουν όμως επιφυλάξεις για το πόσο γρήγορα θα συμβεί αυτό.

Η εικόνα στην αγορά ομολόγων

Σύμφωνα με εκτίμηση της Fitch Ratings τον Ιούλιο, το δημόσιο χρέος των ανεπτυγμένων αγορών θα ανέλθει σε επίπεδο ρεκόρ 75,8 τρισεκατομμυρίων δολαρίων στο τέλος του 2026. Η διαρκής αύξηση της προσφοράς τίτλων εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί η απόδοση του αμερικανικού δεκαετούς ομολόγου παραμένει πάνω από το 5%, ένα επίπεδο που πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν ακραίο.

Τι σημαίνει για τον επενδυτή

Όσο η προσφορά κρατικού χρέους παραμένει υψηλή, οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων ομολόγων δύσκολα θα επιστρέψουν στα χαμηλά της προηγούμενης δεκαετίας. Αυτό διατηρεί ψηλά τον πήχη για τις αποτιμήσεις των μετοχών, αφού κάθε επένδυση συγκρίνεται με μια αξιοπρεπή απόδοση χωρίς ρίσκο, και αυξάνει το κόστος δανεισμού επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Από την άλλη πλευρά, τα ομόλογα προσφέρουν πραγματικές αποδόσεις που έλειπαν για χρόνια. Η μεγαλύτερη αβεβαιότητα δεν αφορά την κατεύθυνση αλλά την ταχύτητα, καθώς οι δημοσιονομικές εκτροπές συνήθως τιμολογούνται απότομα και όχι σταδιακά.

Πηγές στοιχείων, J.P. Morgan, Fitch Ratings.

Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.

Διαβάστε επίσης