Μια ασυνήθιστη διάσταση έχει ανοίξει ανάμεσα στις αγορές και στις δύο μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες της Ευρώπης. Τα συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίων προεξοφλούν πλέον τέσσερις αυξήσεις του ενός τετάρτου της μονάδας από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες και πέντε αντίστοιχες αυξήσεις από την Τράπεζα της Αγγλίας. Οι ίδιες οι κεντρικές τράπεζες, αλλά και η πλειονότητα των οικονομολόγων, δείχνουν κάτι πολύ πιο συγκρατημένο.
Πού βρίσκονται σήμερα τα επιτόκια
Στη συνεδρίαση της 10ης Σεπτεμβρίου η ΕΚΤ αύξησε τα τρία βασικά της επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης. Το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων διαμορφώθηκε στο 2,50%, το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,65% και το επιτόκιο της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης στο 2,90%, με ισχύ από τις 16 Σεπτεμβρίου. Στο Ηνωμένο Βασίλειο το βασικό επιτόκιο παραμένει αμετάβλητο στο 3,75% καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026, χωρίς καμία αύξηση μέχρι στιγμής.
Γιατί οι αγορές βλέπουν περισσότερα
Η αιτία είναι η ενέργεια. Η άνοδος του πετρελαίου πάνω από τα 106 δολάρια το βαρέλι και η επιστροφή των τιμών του φυσικού αερίου σε επίπεδα του 2022 έχουν αναζωπυρώσει τον φόβο ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει πάνω από τον στόχο για μεγαλύτερο διάστημα από ό,τι υπολογιζόταν. Η ίδια η ΕΚΤ αναγνωρίζει ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να δημιουργεί πληθωριστικές πιέσεις και προβλέπει πληθωρισμό 3,0% για το 2026, με αποκλιμάκωση στο 2,1% μόλις το 2028.
Η επιφύλαξη των κεντρικών τραπεζιτών
Αξιωματούχοι της ΕΚΤ έχουν ήδη χαρακτηρίσει υπερβολικά επιθετικό ακόμη και το σενάριο των τριών αυξήσεων, θεωρώντας ότι μετά την τελευταία κίνηση το επιτόκιο βρίσκεται στο ανώτερο όριο του ουδέτερου εύρους. Το Διοικητικό Συμβούλιο επαναλαμβάνει ότι δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων και αποφασίζει συνεδρίαση προς συνεδρίαση. Από την πλευρά της Τράπεζας της Αγγλίας, η διοίκηση έχει δηλώσει άνετη με την τρέχουσα πολιτική. Οι οικονομολόγοι στη μέση εκτιμούν μία έως δύο ακόμη αυξήσεις από την ΕΚΤ, δηλαδή τις μισές από όσες τιμολογεί η αγορά.
Τι σημαίνει για τον Έλληνα επενδυτή
Το ζήτημα δεν είναι ακαδημαϊκό. Αν επαληθευτεί η αγορά, το Euribor θα ανέβει αισθητά και μαζί του η δόση κάθε στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο. Αν επαληθευτούν οι κεντρικές τράπεζες, όσοι σήμερα κλειδώνουν αποδόσεις σε ομόλογα και προθεσμιακές καταθέσεις θα βρεθούν σε πλεονεκτική θέση. Πρακτικά, η απόκλιση αυτή σημαίνει ότι οι τιμές των ομολόγων θα παραμείνουν ευμετάβλητες μέχρι να λυθεί η διαφωνία, ενώ οι τραπεζικές μετοχές τείνουν να ευνοούνται από υψηλότερα επιτόκια και οι κλάδοι με μεγάλο δανεισμό να πιέζονται. Όποιος έχει δάνειο με κυμαινόμενο επιτόκιο καλό είναι να υπολογίσει από τώρα τη δόση του με ένα σενάριο μία μονάδα υψηλότερων επιτοκίων.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
Πηγές, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, απόφαση νομισματικής πολιτικής 10 Σεπτεμβρίου 2026, Τράπεζα της Αγγλίας, συνόψεις νομισματικής πολιτικής 2026.