Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ φτάνει στην Ουάσιγκτον την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου και η διμερής συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου στον Λευκό Οίκο, με επίσημο δείπνο το ίδιο βράδυ και αναχώρηση την Παρασκευή. Το χρονικό σημείο δεν είναι τυχαίο. Η εμπορική εκεχειρία που τέθηκε σε ισχύ στις 10 Νοεμβρίου 2025 λήγει σε επτά εβδομάδες, στις 10 Νοεμβρίου 2026, και στο τραπέζι βρίσκονται οι δασμοί, οι σπάνιες γαίες και η τεχνητή νοημοσύνη.
Τι άλλαξε μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου
Το τοπίο των δασμών είναι σήμερα εντελώς διαφορετικό από ό,τι πριν έναν χρόνο. Στις 20 Φεβρουαρίου 2026 το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε ότι ο νόμος IEEPA δεν παρέχει στον πρόεδρο εξουσία επιβολής δασμών, καθώς η φορολογική αρμοδιότητα ανήκει στο Κογκρέσο. Οι δασμοί που είχαν επιβληθεί με αυτή τη βάση καταργήθηκαν στις 24 Φεβρουαρίου και αντικαταστάθηκαν από έναν οριζόντιο δασμό 10% με βάση το άρθρο 122, ενώ από τις 24 Ιουλίου τέθηκαν σε ισχύ νέοι δασμοί του άρθρου 301. Παραμένουν σε ισχύ και οι δασμοί του άρθρου 232 σε χάλυβα, αλουμίνιο και ορισμένους προηγμένους ημιαγωγούς.
Πού βρίσκονται σήμερα τα ποσοστά
Τον Ιούλιο του 2026 ο μέσος πραγματικός δασμός των ΗΠΑ διαμορφωνόταν στο 6,7%. Ειδικά για τα κινεζικά προϊόντα το ποσοστό έφτανε το 22,8%, το υψηλότερο ανάμεσα στους μεγάλους εμπορικούς εταίρους της Ουάσιγκτον. Από τον Ιανουάριο του 2025 έως τον Ιούλιο του 2026 τα ακαθάριστα τελωνειακά έσοδα από τα νέα μέτρα έφτασαν περίπου τα 298,5 δισ. δολάρια, όμως το καθαρό ποσό περιορίστηκε κοντά στα 132,5 δισ. Ο λόγος είναι ότι εισπράξεις περίπου 166 δισ. δολαρίων υπόκεινται σε επιστροφή μετά τη δικαστική απόφαση και έως τον Αύγουστο είχαν πιστοποιηθεί επιστροφές της τάξης των 107 δισ.
Το χρονόμετρο των σπανίων γαιών
Το πιο κρίσιμο σημείο για τις αλυσίδες εφοδιασμού είναι οι σπάνιες γαίες. Το Πεκίνο ανέστειλε για έναν χρόνο τους ελέγχους εξαγωγών που είχε ανακοινώσει τον Οκτώβριο του 2025, με ημερομηνία λήξης τη 10η Νοεμβρίου 2026, ενώ οι περιορισμοί σε γάλλιο, γερμάνιο και αντιμόνιο έχουν ανασταλεί έως τις 27 Νοεμβρίου 2026. Στο αγροτικό σκέλος είχε ανακοινωθεί δέσμευση για αγορές 25 εκατ. τόνων σόγιας ετησίως την περίοδο 2026 έως 2028. Χωρίς παράταση ή νέα συμφωνία, όλα αυτά επανέρχονται στο προηγούμενο καθεστώς κλιμάκωσης.
Τι σημαίνει πρακτικά για τον επενδυτή
Οι αγορές τιμολογούν ήδη ένα σενάριο μικρών βημάτων και όχι μεγάλης συμφωνίας. Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική πληροφορία δεν θα είναι το ίδιο το δείπνο, αλλά το αν θα ανακοινωθεί παράταση των αναστολών πριν από τον Νοέμβριο. Για έναν Έλληνα επενδυτή με έκθεση σε αμερικανικούς δείκτες, ο βιομηχανικός κλάδος, οι κατασκευαστές ημιαγωγών και οι εταιρείες με κινεζική έκθεση στα έσοδα είναι τα σημεία που αντιδρούν πρώτα. Η υπομονή μέχρι να φανεί το κείμενο των ανακοινώσεων είναι συνήθως καλύτερος σύμβουλος από την προεξόφληση ενός τίτλου.
Πηγές, Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, Λευκός Οίκος, Τελωνειακή Υπηρεσία των ΗΠΑ, Penn Wharton Budget Model.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
