Η μέση λιανική τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ έφτασε τα 6,529 δολάρια το γαλόνι στις 21 Σεπτεμβρίου, το υψηλότερο ονομαστικό επίπεδο από τότε που ξεκίνησε η καταγραφή της σειράς το 1994. Μέσα σε μία εβδομάδα η τιμή ανέβηκε κατά 24,4 σεντς και μέσα σε έναν χρόνο κατά 2,78 δολάρια. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε στις 22 Σεπτεμβρίου ότι στηρίζει την ιδέα να σταματήσουν οι εξαγωγές ντίζελ, με τη φράση ότι δεν πρέπει να στέλνεται το καύσιμο έξω, ενώ το υπουργείο Οικονομικών εξετάζει αν ένα τέτοιο μέτρο είναι εφικτό.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για την προσφορά
Η εικόνα δεν είναι εικόνα αμερικανικής έλλειψης. Τα διυλιστήρια των ΗΠΑ λειτουργούσαν στα μέσα Σεπτεμβρίου στο 97% της δυναμικότητάς τους και από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο παρήγαγαν 5,1 εκατομμύρια βαρέλια αποσταγμάτων την ημέρα, τη μεγαλύτερη ποσότητα από το 2019. Το πρόβλημα βρίσκεται στα αποθέματα και στη διεθνή ζήτηση. Στις 11 Σεπτεμβρίου τα αμερικανικά αποθέματα αποσταγμάτων ήταν περίπου 13% κάτω από τον μέσο όρο πενταετίας για την εποχή, ενώ οι καθαρές εξαγωγές κινούνται από τον Φεβρουάριο κοντά ή πάνω από το υψηλότερο επίπεδο της προηγούμενης πενταετίας, με εβδομαδιαίες μετρήσεις κοντά στα 1,9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Γιατί το μέτρο μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ
Αν κλείσει ο δρόμος των εξαγωγών, τα διυλιστήρια χάνουν ένα μεγάλο κομμάτι της ζήτησής τους και το πιθανότερο είναι να κατεβάσουν ρυθμούς λειτουργίας. Επειδή όμως από το ίδιο βαρέλι βγαίνει και βενζίνη, χαμηλότεροι ρυθμοί σημαίνουν λιγότερη βενζίνη σε μια αγορά όπου η μέση τιμή βρίσκεται ήδη στα 4,478 δολάρια το γαλόνι, αυξημένη κατά 1,31 δολάριο σε έναν χρόνο. Το ζήτημα έχει και έντονη πολιτική διάσταση ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, καθώς το κόστος μεταφορών περνά γρήγορα στις τιμές των τροφίμων.
Η ελληνική και ευρωπαϊκή πλευρά
Η Ευρώπη είναι διαρθρωτικά ελλειμματική σε ντίζελ και καλύπτει μέρος των αναγκών της με εισαγωγές, μεταξύ άλλων από τις ΗΠΑ. Ένα αμερικανικό εμπάργκο εξαγωγών θα αφαιρούσε φορτία από μια ήδη σφιχτή διεθνή αγορά και θα πίεζε ανοδικά τις τιμές στην Ευρώπη, σε μια περίοδο που τα ναύλα δεξαμενόπλοιων είναι ήδη σε ακραία επίπεδα. Για την Ελλάδα το ντίζελ αφορά άμεσα τις μεταφορές, τη ναυτιλία, τη γεωργία και τη θέρμανση.
Τι σημαίνει πρακτικά
Για τον ιδιώτη επενδυτή το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η πίεση στα καύσιμα δεν προέρχεται από έλλειψη αργού αλλά από στενότητα διύλισης. Όσο το περιθώριο διύλισης παραμένει υψηλό, ωφελούνται οι εταιρείες με έκθεση σε διυλιστήρια και επιβαρύνονται οι κλάδοι με υψηλό κόστος μεταφοράς. Ένα απότομο ρυθμιστικό μέτρο, όπως η απαγόρευση εξαγωγών, θα μπορούσε να αντιστρέψει βίαια αυτή τη σχέση, κάτι που κάνει τις σχετικές θέσεις πιο ευάλωτες από όσο δείχνει η τρέχουσα τάση των τιμών.
Πηγές στοιχείων, U.S. Energy Information Administration (Gasoline and Diesel Fuel Update, Today in Energy, Weekly Petroleum Status Report).
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
