Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε την Κυριακή ότι εξετάζει «πολύ σοβαρά» την απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ από τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τη μέση τιμή του καυσίμου στα αμερικανικά πρατήρια να έχει φτάσει τα 6,529 δολάρια το γαλόνι στις 21 Σεπτεμβρίου, έναντι 3,749 δολαρίων έναν χρόνο νωρίτερα. Πρόκειται για άνοδο άνω του 74% σε δώδεκα μήνες. Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου διευκρίνισε ότι δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση και ότι εξετάζονται όλες οι επιλογές.
Γιατί μπήκε στο τραπέζι η απαγόρευση
Οι ενδιάμεσες εκλογές απέχουν λίγο περισσότερο από ένα μήνα και το ντίζελ είναι το καύσιμο που κινεί τις μεταφορές, τη γεωργία και τις κατασκευές, άρα περνά γρήγορα σε όλη την αλυσίδα των τιμών. Ο ίδιος ο πρόεδρος αναγνώρισε ωστόσο ένα μειονέκτημα, ότι μια απαγόρευση μπορεί να οδηγήσει σε μικρή άνοδο της βενζίνης, καθώς τα διυλιστήρια θα αναγκάζονταν να προσαρμόσουν την παραγωγή τους.
Τρεις επιλογές ηπιότερες από το εμπάργκο
Η κυβέρνηση φέρεται να ζυγίζει τρεις εναλλακτικές. Η πρώτη είναι εθελοντικοί περιορισμοί εξαγωγών σε συνεννόηση με τα διυλιστήρια, μια λύση που ο υπουργός Ενέργειας έχει περιγράψει ως προτιμότερη από ένα αδιάκριτο κρατικό μέτρο. Η δεύτερη είναι η αναστολή του ομοσπονδιακού ειδικού φόρου στο ντίζελ, κάτι που πιθανότατα απαιτεί απόφαση του Κογκρέσου. Η τρίτη είναι μέτρα σε επίπεδο πολιτειών, με τη Νεμπράσκα να έχει ήδη αναστείλει για 90 ημέρες τον φόρο ντίζελ για αγροτικά οχήματα και την Αλαμπάμα να παγώνει για 120 ημέρες τους σχετικούς ελέγχους.
Το κόστος θα μετακινηθεί, δεν θα εξαφανιστεί
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του οίκου οικονομικής ανάλυσης Oxford Economics, μια πλήρης απαγόρευση θα μπορούσε να ρίξει τις αμερικανικές τιμές περίπου 30% μέσα σε λίγες εβδομάδες, αλλά ταυτόχρονα να ανεβάσει τις ευρωπαϊκές κατά 40% έως 50%. Η Βρετανία, που το 2024 κάλυπτε το 35,5% των εισαγωγών ντίζελ από αμερικανικές φορτώσεις, θεωρείται από τους πιο εκτεθειμένους προορισμούς. Τα αμερικανικά αποθέματα αποσταγμάτων βρίσκονταν στα 107,4 εκατομμύρια βαρέλια στις 18 Σεπτεμβρίου, επίπεδο που δεν αφήνει περιθώρια άνεσης. Ο κλαδικός σύνδεσμος διυλιστηρίων προειδοποιεί ότι ο περιορισμός των εξαγωγών θα ανάγκαζε τα διυλιστήρια να κόψουν ρυθμούς λειτουργίας, σφίγγοντας τελικά και την εσωτερική αγορά.
Τι σημαίνει πρακτικά για τον επενδυτή
Για την Ελλάδα το ντίζελ αφορά άμεσα το κόστος μεταφορών, τη γεωργία και το πετρέλαιο θέρμανσης ενόψει χειμώνα, άρα ένα ευρωπαϊκό σοκ τιμών θα περνούσε γρήγορα στον πληθωρισμό. Στα χαρτοφυλάκια, οι ευρωπαϊκές εταιρείες διύλισης θα έβλεπαν διεύρυνση περιθωρίων, ενώ οι κλάδοι μεταφορών, logistics και λιανικής θα δέχονταν πίεση κόστους. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι μια απόφαση στην Ουάσιγκτον για εσωτερικούς εκλογικούς λόγους μπορεί να μετακυλίσει το πρόβλημα στην ευρωπαϊκή πλευρά του Ατλαντικού, και αυτό αξίζει να παρακολουθείται στενά τις επόμενες εβδομάδες.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
Πηγές στοιχείων, U.S. Energy Information Administration, Λευκός Οίκος, Oxford Economics, American Petroleum Institute.
