Ο δείκτης BIST 100 του χρηματιστηρίου της Κωνσταντινούπολης υποχώρησε 6,62% και έκλεισε στις 12.972,74 μονάδες, στη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση από τον Μάιο. Ο τραπεζικός δείκτης έχασε 7,8%, ενώ πάνω από 350 μετοχές ενεργοποίησαν αυτόματους μηχανισμούς διακοπής διαπραγμάτευσης. Στις 16.04 τοπική ώρα ο κεντρικός διακόπτης σταμάτησε τις συναλλαγές για περίπου είκοσι λεπτά.
Η αφορμή ήταν ένα ταμείο που δεν πλήρωσε
Η εταιρεία διαχείρισης Pusula Portföy ανακοίνωσε ότι δεν μπορεί να εκτελέσει εμπρόθεσμα ορισμένες αιτήσεις εξαγοράς μεριδίων, επικαλούμενη εκκρεμείς συμψηφισμούς με χρηματιστηριακές εταιρείες και προβλήματα διαχείρισης ρευστότητας. Από τα τέλη Αυγούστου είχαν ήδη αποσυρθεί περίπου 129 δισεκατομμύρια λίρες, ποσό κοντά στα 2,7 δισεκατομμύρια δολάρια. Ο πρόεδρος της εταιρείας συνελήφθη στο πλαίσιο εισαγγελικής έρευνας, ενώ η συμφωνία μεταβίβασης του ομίλου στην Tera Group παραμένει σε εκκρεμότητα και δεν έχει εγκριθεί από τον επόπτη.
Ο ρόλος του επόπτη και το πρόβλημα της ρηχότητας
Η τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς είχε επιβάλει περιορισμούς σε αμοιβαία κεφάλαια με συγκεντρωμένες θέσεις σε μετοχές χαμηλής εμπορευσιμότητας. Το μέτρο ήταν εύλογο ως εποπτική κίνηση, όμως στην πράξη περιόρισε τη δυνατότητα των ταμείων να ρευστοποιήσουν θέσεις για να πληρώσουν όσους αποχωρούσαν. Άλλη εταιρεία διαχείρισης, η Atlas Portföy, άλλαξε τη συχνότητα αποτίμησης από ημερήσια σε μηνιαία και επέκτεινε τον χρόνο πληρωμής από δύο σε πέντε εργάσιμες ημέρες. Η ισοτιμία δολαρίου προς λίρα παρέμεινε γύρω στο 48,66 χωρίς αξιοσημείωτη μεταβολή.
Τι δείχνει το επεισόδιο
Το περιστατικό είναι κλασικό παράδειγμα αναντιστοιχίας ρευστότητας. Ένα ταμείο υπόσχεται στους μεριδιούχους καθημερινή δυνατότητα εξόδου, αλλά επενδύει σε τίτλους που δεν πωλούνται εύκολα σε μεγάλα μεγέθη χωρίς να καταρρεύσει η τιμή τους. Όσο εισρέουν χρήματα το πρόβλημα παραμένει αόρατο. Μόλις αντιστραφεί η ροή, η ανισορροπία γίνεται άμεσα ορατή και μεταδίδεται στην υπόλοιπη αγορά μέσω αναγκαστικών ρευστοποιήσεων.
Τι σημαίνει πρακτικά για τον επενδυτή
Η Τουρκία είναι γειτονική αγορά και αρκετοί Έλληνες επενδυτές έχουν έκθεση σε αυτήν μέσω διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων αναδυόμενων αγορών. Το πρακτικό δίδαγμα δεν αφορά μόνο την Τουρκία. Πριν από κάθε τοποθέτηση σε αμοιβαίο κεφάλαιο αξίζει να ελέγχεται πόσο εμπορεύσιμες είναι οι υποκείμενες θέσεις και ποιοι όροι διέπουν την εξαγορά μεριδίων, ιδίως σε περιόδους πίεσης. Η απόδοση των τελευταίων ετών δεν λέει τίποτα για το τι θα συμβεί την ημέρα που θα θελήσουν πολλοί να βγουν ταυτόχρονα.
Πηγές στοιχείων, Borsa İstanbul, τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, εταιρικές ανακοινώσεις Pusula Portföy και Atlas Portföy.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
