Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε την Πέμπτη τα τρία βασικά της επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης. Το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων, που είναι πλέον το κύριο εργαλείο καθοδήγησης της νομισματικής πολιτικής, διαμορφώνεται στο 2,50% από 2,25%. Το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης πηγαίνει στο 2,65% και το επιτόκιο της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης στο 2,90%. Τα νέα επίπεδα ισχύουν από τις 16 Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για τη δεύτερη αύξηση μέσα σε τρεις μήνες, μετά από εκείνη του Ιουνίου που ήταν η πρώτη σε σχεδόν τρία χρόνια.
Ο πληθωρισμός ξαναπήρε τον ανήφορο
Η αφορμή βρίσκεται στα τελευταία στοιχεία τιμών. Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ ανέβηκε στο 3,3% τον Αύγουστο από 2,9% τον Ιούλιο, σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση. Η ώθηση ήρθε σχεδόν αποκλειστικά από την ενέργεια, όπου η ετήσια μεταβολή εκτινάχθηκε στο 14,3% από 10,3% τον προηγούμενο μήνα. Ο δομικός δείκτης, που αφαιρεί ενέργεια, τρόφιμα, αλκοόλ και καπνό, υποχώρησε ελαφρά στο 2,4% από 2,5%. Η εικόνα δείχνει έναν πληθωρισμό που τροφοδοτείται από το κόστος των καυσίμων και όχι από γενικευμένη υπερθέρμανση της ζήτησης.
Η Ελλάδα πάνω από τον μέσο όρο
Στην Ελλάδα ο εναρμονισμένος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,7% τον Αύγουστο από 2,7% τον Ιούλιο, αρκετά υψηλότερα δηλαδή από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ. Η επιτάχυνση έχει διπλή σημασία για το ελληνικό νοικοκυριό. Από τη μία μειώνει την πραγματική αγοραστική δύναμη, από την άλλη ενισχύει το επιχείρημα υπέρ αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής, η οποία μεταφράζεται σε ακριβότερο χρήμα.
Τι αλλάζει πρακτικά για δάνεια και καταθέσεις
Τα στεγαστικά και τα επιχειρηματικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου στην Ελλάδα συνδέονται κυρίως με τα επιτόκια Euribor, τα οποία ακολουθούν με μικρή καθυστέρηση τις αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας. Μια αύξηση 25 μονάδων βάσης προσθέτει περίπου 13 ευρώ τον μήνα σε ένα δάνειο 100.000 ευρώ με υπόλοιπη διάρκεια είκοσι ετών, ανάλογα με το περιθώριο της τράπεζας. Στην άλλη πλευρά, τα επιτόκια των προθεσμιακών καταθέσεων ανεβαίνουν συνήθως πιο αργά και πιο συγκρατημένα. Για τις τραπεζικές μετοχές, τα υψηλότερα επιτόκια στηρίζουν το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο, αυξάνουν όμως και τον κίνδυνο νέων επισφαλειών αν επιβραδυνθεί η οικονομία.
Για τον ιδιώτη επενδυτή το πρακτικό συμπέρασμα είναι ότι ο κύκλος μειώσεων επιτοκίων έχει κλείσει και η κατεύθυνση έχει αντιστραφεί. Αυτό ευνοεί σχετικά τα ομόλογα μικρής διάρκειας και τα προϊόντα χρηματαγοράς, ενώ πιέζει τις αποτιμήσεις των μετοχών υψηλής ανάπτυξης που στηρίζονται σε μελλοντικά κέρδη. Το κρίσιμο ερώτημα για τους επόμενους μήνες είναι αν θα αποκλιμακωθεί το ενεργειακό κόστος, γιατί από εκεί κρίνεται πόσο μακριά θα φτάσει ο νέος κύκλος αυξήσεων.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
Πηγές στοιχείων, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, Eurostat.
