Η αμερικανική Επιτροπή Πυρηνικής Ρύθμισης χορήγησε άδεια κατασκευής για τον σταθμό Long Mott στην κομητεία Calhoun του Τέξας, όπου προβλέπεται η εγκατάσταση τεσσάρων αντιδραστήρων Xe-100 της X-energy σε βιομηχανική εγκατάσταση της Dow. Πρόκειται για την πρώτη άδεια κατασκευής αερόψυκτου αντιδραστήρα υψηλής θερμοκρασίας στις ΗΠΑ εδώ και σχεδόν εξήντα χρόνια, και την τρίτη άδεια για προηγμένο αντιδραστήρα που εκδίδει η αρχή μέσα στο 2026.
Ατμός για τη βιομηχανία, ρεύμα για το δίκτυο
Κάθε μονάδα Xe-100 έχει ισχύ 80 μεγαβάτ ηλεκτρικά και 200 μεγαβάτ θερμικά. Ο σταθμός σχεδιάζεται κυρίως για την παραγωγή ατμού υψηλής θερμοκρασίας που θα τροφοδοτεί τις βιομηχανικές δραστηριότητες της Dow στο Seadrift, αντικαθιστώντας υφιστάμενες μονάδες ενέργειας και ατμού που πλησιάζουν στο τέλος της ωφέλιμης ζωής τους. Η πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια θα διοχετεύεται στο δίκτυο. Οι τέσσερις μονάδες αναμένεται να καλύπτουν τις ανάγκες του χώρου για εξήντα χρόνια.
Τέσσερα ρυθμιστικά πρωτεία
Η αρχή περιγράφει την απόφαση ως πρώτη έγκριση εγκατάστασης προηγμένου αντιδραστήρα με πολλές μονάδες, πρώτη έγκριση αντιδραστήρα με πυρήνα σφαιριδίων, πρώτη έγκριση σχεδιασμού που επιτρέπει ανατροφοδότηση καυσίμου εν λειτουργία και πρώτη αξιολόγηση αερόψυκτου αντιδραστήρα υψηλής θερμοκρασίας στο νέο πλαίσιο εκσυγχρονισμού των αδειοδοτήσεων. Η μελέτη ασφαλείας ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο, έναν μήνα πριν το χρονοδιάγραμμα, ενώ η περιβαλλοντική αξιολόγηση είχε εκδοθεί τον Μάιο. Η ζώνη σχεδιασμού έκτακτης ανάγκης ορίζεται στα 400 μέτρα, έναντι δέκα μιλίων για τους συμβατικούς αντιδραστήρες ελαφρού ύδατος.
Από την άδεια στην απόφαση επένδυσης
Η άδεια επιτρέπει την κατασκευή και όχι τη λειτουργία. Για τη φόρτωση καυσίμου απαιτείται χωριστή άδεια λειτουργίας. Η Dow δεν έχει λάβει ακόμη οριστική επενδυτική απόφαση και αναμένεται να εξετάσει προκαταρκτική απόφαση μέσα στο 2027, με την πρώτη παράδοση να τοποθετείται στις αρχές της επόμενης δεκαετίας. Η μετοχή της Dow υποχωρούσε περίπου 1,7% στις πρώτες ώρες των συναλλαγών της Τρίτης, κοντά στα 30,4 δολάρια, ενώ η X-energy κινούνταν οριακά χαμηλότερα, γύρω στα 11,1 δολάρια.
Τι σημαίνει πρακτικά για τον επενδυτή
Η είδηση αφαιρεί ένα κομμάτι ρυθμιστικού κινδύνου από τον κλάδο των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων, κάτι που έχει σημασία για όλες τις εταιρείες του χώρου και όχι μόνο για τη X-energy. Το κρίσιμο στοιχείο όμως είναι το χρονοδιάγραμμα. Ανάμεσα στην άδεια και τα πρώτα μεγαβάτ μεσολαβούν η επενδυτική απόφαση, η ωρίμανση της εφοδιαστικής αλυσίδας και μια δεύτερη αδειοδότηση, δηλαδή τουλάχιστον μισή δεκαετία. Για έναν ιδιώτη επενδυτή αυτό σημαίνει πως οι αποτιμήσεις του κλάδου στηρίζονται σε ταμειακές ροές πολύ μακρινές, με ό,τι συνεπάγεται αυτό για τη μεταβλητότητα όταν αλλάζουν τα επιτόκια.
Πηγές, ανακοίνωση 26-083 της αμερικανικής Επιτροπής Πυρηνικής Ρύθμισης, ανακοίνωση X-energy της 9ης Νοεμβρίου 2026.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
