Η κεντρική τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών, η Fed, προχώρησε πρόσφατα σε μια δυναμική κίνηση, μειώνοντας τα επιτόκιά της κατά 50 μονάδες βάσης (μισή ποσοστιαία μονάδα). Πρόκειται για μια μείωση διπλάσια από την αναμενόμενη και σηματοδοτεί την έναρξη μιας φάσης γρηγορότερης νομισματικής χαλάρωσης. Αυτή η απόφαση δεν μένει χωρίς συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία και ιδιαίτερα για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), η οποία ενδέχεται να αναγκαστεί να ακολουθήσει έναν πιο επιθετικό ρυθμό μείωσης των επιτοκίων της.
Η επίδραση στις ΗΠΑ και η στάση της Fed
Η Fed, αν και καθυστέρησε να ξεκινήσει τη μείωση των επιτοκίων σε σύγκριση με άλλες κεντρικές τράπεζες, φαίνεται αποφασισμένη να προχωρήσει με γοργούς ρυθμούς. Οι αξιωματούχοι της προβλέπουν επιπλέον μειώσεις μισής ποσοστιαίας μονάδας έως το τέλος του 2024, με περαιτέρω μειώσεις μέσα στο 2025. Αυτό σημαίνει ότι το βασικό επιτόκιο της Fed θα μπορούσε να υποχωρήσει από το τρέχον επίπεδο του 4,9% στο 4,4% μέχρι το τέλος του 2024, ενώ μέχρι το 2025, αναμένεται να φτάσει στο 3,4%.
Αυτές οι προβλέψεις βασίζονται στη θετική εκτίμηση για την πορεία της αμερικανικής οικονομίας, η οποία αναπτύσσεται με σταθερό ρυθμό, ενώ η ανεργία παραμένει σε χαμηλά επίπεδα. Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ έχει υποχωρήσει στο 2,5%, προσδίδοντας εμπιστοσύνη στη Fed ότι θα επιτύχει τον στόχο του 2%.
Πώς επηρεάζεται η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
Η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά τις κινήσεις της Fed, καθώς η νομισματική πολιτική των ΗΠΑ επηρεάζει άμεσα την ισοτιμία ευρώ-δολαρίου. Η μείωση των αμερικανικών επιτοκίων οδηγεί συνήθως σε υποχώρηση της ισοτιμίας του δολαρίου, γεγονός που θα μπορούσε να αυξήσει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη μέσω ακριβότερων εισαγωγών.
Η ΕΚΤ έχει ήδη μειώσει τα επιτόκια καταθέσεων της στο 3,5%, αλλά δεν έχει δεσμευτεί για το χρονοδιάγραμμα ή το μέγεθος περαιτέρω μειώσεων. Ωστόσο, είναι πιθανό να δεχθεί πιέσεις να επιταχύνει τις κινήσεις της αν ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη δεν ελεγχθεί γρήγορα.
Η πιθανότητα ταχύτερης μείωσης από την ΕΚΤ
Παρόλο που η ΕΚΤ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι μια νέα μείωση των επιτοκίων θα μπορούσε να έρθει τον Δεκέμβριο, μετά από την ανάλυση νέων οικονομικών δεδομένων, ορισμένοι αξιωματούχοι, όπως ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Λουίς ντε Γκίντος, έχουν αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο μείωσης των επιτοκίων ακόμα και τον Οκτώβριο. Η απόφαση της Fed ενδέχεται να αυξήσει αυτή την πιθανότητα, εφόσον τα οικονομικά δεδομένα, όπως οι δείκτες πληθωρισμού και οικονομικής δραστηριότητας, υποστηρίξουν την ανάγκη για άμεσες ενέργειες.
Η πορεία του πληθωρισμού σε Ευρωζώνη και ΗΠΑ
Ο πληθωρισμός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την πορεία της νομισματικής πολιτικής τόσο στην Ευρωζώνη όσο και στις ΗΠΑ. Στην Αμερική, η Fed έχει κατορθώσει να μειώσει τον πληθωρισμό, ενισχύοντας την πεποίθηση ότι θα παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα, κοντά στο στόχο του 2%.
Αντίθετα, στην Ευρωζώνη, ο πληθωρισμός μειώθηκε στο 2,2% τον Αύγουστο, αλλά οι προβλέψεις της ΕΚΤ δείχνουν ότι μπορεί να αυξηθεί ξανά το τέταρτο τρίμηνο του 2024, προτού υποχωρήσει στο στόχο του 2% κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025. Η ευρωζώνη βρίσκεται σε μια ευαίσθητη οικονομική κατάσταση, με την ανάπτυξη να παραμένει αδύναμη, κυρίως λόγω της γερμανικής οικονομίας που αντιμετωπίζει στασιμότητα ή ακόμα και ύφεση.
Συμπεράσματα
Η απόφαση της Fed να μειώσει τα επιτόκια της με ταχείς ρυθμούς θέτει την ΕΚΤ σε δύσκολη θέση, καθώς η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου και η εξέλιξη του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη θα μπορούσαν να αναγκάσουν την ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα να ακολουθήσει πιο γρήγορα βήματα μείωσης των επιτοκίων. Παράλληλα, η οικονομική κατάσταση στην Ευρωζώνη, ιδιαίτερα η εύθραυστη ανάκαμψη, κάνει τις αποφάσεις πιο περίπλοκες.
Η επόμενη συνεδρίαση της ΕΚΤ θα είναι κρίσιμη, καθώς θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι εξελίξεις τόσο στις ΗΠΑ όσο και εντός της Ευρωζώνης, για να καθοριστεί η πορεία των επιτοκίων και η μελλοντική οικονομική σταθερότητα.
