Η εποχή των μηδενικών επιτοκίων μπορεί να αποτελεί παρελθόν. Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Jerome Powell, δήλωσε την Πέμπτη ότι η Fed βρίσκεται στη διαδικασία αναθεώρησης του πλαισίου καθορισμού πολιτικής της, για να αντανακλά τις μεγάλες αλλαγές στην παγκόσμια οικονομία μετά την πανδημία του 2020.
“Το οικονομικό περιβάλλον έχει αλλάξει δραστικά από το 2020, και η αναθεώρησή μας θα αποτυπώσει την αξιολόγησή μας αυτών των αλλαγών,” δήλωσε ο Powell από την Ουάσιγκτον.
Αν και η νέα στρατηγική δεν αναμένεται να επηρεάσει τις τρέχουσες αποφάσεις για τα επιτόκια, αποτελεί σημαντική αναγνώριση ότι το μοντέλο “χαμηλά επιτόκια για πάντα” ίσως δεν είναι πλέον ρεαλιστικό.
Το τέλος του “lower-for-longer” μοντέλου
Μετά την κρίση του 2008 και έως και την πανδημία, η Fed λειτουργούσε υπό την υπόθεση ότι τα επιτόκια θα παραμείνουν χαμηλά για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το πλαίσιο του 2020 προέβλεπε ακόμα και “ήπια υπέρβαση” του στόχου 2% για τον πληθωρισμό, με στόχο την αποκατάσταση χαμηλού πληθωρισμού της προηγούμενης δεκαετίας.
Όμως, όπως παραδέχθηκε και ο ίδιος ο Powell, το “overshoot” έγινε εκτός ελέγχου. Ο πληθωρισμός έφτασε το 6% τον Νοέμβριο 2021, εξαιτίας της ισχυρής ζήτησης και των διαταραγμένων αλυσίδων εφοδιασμού. Το πλαίσιο του 2020 κατέστη ανενεργό μόλις ένα χρόνο μετά την υιοθέτησή του.
Τι αλλάζει τώρα;
Η νέα αναθεώρηση στοχεύει στην προσαρμογή του πλαισίου σε ένα περιβάλλον όπου οι “σοκ προσφοράς” θα είναι πιο συχνά και πιο επίμονα. Ο Powell επεσήμανε ότι τα πραγματικά επιτόκια (αποπληθωρισμένα) είναι πλέον υψηλότερα, γεγονός που αντικατοπτρίζει το ενδεχόμενο μεγαλύτερης μεταβλητότητας στις τιμές στο μέλλον.
“Ενδέχεται να εισερχόμαστε σε μια περίοδο πιο συχνών και επίμονων σοκ προσφοράς – μια δύσκολη πρόκληση για τις κεντρικές τράπεζες,” ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παρότι ο πυρήνας της πολιτικής – όπως ο στόχος πληθωρισμού 2% – δεν φαίνεται να αλλάζει, η Fed επιχειρεί να ενσωματώσει περισσότερη ευελιξία και προσαρμοστικότητα, ώστε να μην παγιδεύεται σε γραμμικές υποθέσεις.
Το μήνυμα στους επενδυτές: σταθερές προσδοκίες, ευέλικτα εργαλεία
Ο Powell τόνισε ότι το πιο κρίσιμο στοιχείο στην αποτελεσματικότητα της πολιτικής της Fed δεν είναι η απόλυτη πρόβλεψη των γεγονότων, αλλά η διατήρηση της εμπιστοσύνης του κοινού ότι ο πληθωρισμός θα επιστρέψει σε σταθερά επίπεδα.
“Χωρίς την πίστη του κοινού ότι ο πληθωρισμός θα μειωθεί, δεν θα μπορούσαμε να πετύχουμε την πρόσφατη αποκλιμάκωση χωρίς μαζική αύξηση της ανεργίας,” είπε.
Αυτό επιβεβαιώνει ότι το πλαίσιο επικοινωνίας της Fed —το πώς παρουσιάζει τις προθέσεις και τις στρατηγικές της— παραμένει κομβικό εργαλείο στην προσπάθεια διαχείρισης των οικονομικών κύκλων.
Το χρονοδιάγραμμα και οι επόμενες κινήσεις
Η επανεξέταση του πλαισίου αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Αύγουστο ή Σεπτέμβριο, ενώ δεν αποκλείονται περαιτέρω συνεδριάσεις με οικονομολόγους και ειδικούς σε θέματα νομισματικής πολιτικής για διαβούλευση.
Ενώ οι τρέχουσες αποφάσεις επιτοκίων λαμβάνονται ανεξάρτητα από αυτή την αναθεώρηση, το νέο πλαίσιο θα καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο η Fed θα λειτουργεί σε επόμενες κρίσεις ή αναταράξεις, επιδιώκοντας ισορροπία ανάμεσα στη σταθερότητα τιμών και στην ευελιξία προσαρμογής.
Για τις αγορές και τους επενδυτές, η στροφή αυτή αποτελεί σημάδι ωριμότητας και ρεαλισμού. Η εποχή των μηδενικών επιτοκίων ίσως έχει τελειώσει — αλλά η ανάγκη για προβλέψιμη, προσαρμοστική πολιτική μόλις αρχίζει.
