Αμφισβήτηση στην ευρέως διαδεδομένη αντίληψη περί πλήρους ανεξαρτησίας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ έθεσε ο διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan Chase, Jamie Dimon, μιλώντας στο περιθώριο του World Economic Forum. Οι δηλώσεις του έρχονται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης γύρω από τη Fed και τον πρόεδρό της, Jerome Powell, ο οποίος βρίσκεται στο επίκεντρο ποινικής έρευνας του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης.
Ο Dimon χαρακτήρισε την έρευνα «lawfare», αφήνοντας να εννοηθεί ότι πρόκειται περισσότερο για πολιτική πίεση μέσω νομικών εργαλείων παρά για ουσιαστικό ζήτημα διαφάνειας. Την ίδια στιγμή, όμως, σημείωσε ότι η ανεξαρτησία της Fed είναι στην πράξη πιο εύθραυστη απ’ όσο πιστεύει η κοινή γνώμη. «Όλοι λένε ότι πιστεύουν στην ανεξαρτησία της Fed, αλλά οτιδήποτε τη διαβρώνει έχει τελικά αντίθετα αποτελέσματα», τόνισε, προειδοποιώντας ότι τέτοιες παρεμβάσεις μπορούν να αυξήσουν τις πληθωριστικές προσδοκίες και, μακροπρόθεσμα, τα επιτόκια.
Ο επικεφαλής της JPMorgan εξέφρασε δημόσια τον σεβασμό του προς τον Powell, ο οποίος έχει καταγγείλει ότι η έρευνα συνδέεται με την άρνησή του να μειώσει τα επιτόκια με τον ρυθμό που επιθυμεί ο Donald Trump. Ο Τραμπ, που είχε διορίσει τον Powell το 2018, έχει επανειλημμένα επιτεθεί στον επικεφαλής της Fed για τη νομισματική πολιτική, ενώ δηλώνει ότι δεν γνωρίζει λεπτομέρειες για τη δικαστική έρευνα.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις. Κεντρικές τράπεζες από όλο τον κόσμο έσπευσαν να στηρίξουν τον Powell, με μια σπάνια κοινή δήλωση αλληλεγγύης από κορυφαίους κεντρικούς τραπεζίτες, μεταξύ των οποίων ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Το μήνυμα ήταν σαφές: η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών θεωρείται κρίσιμη για τη σταθερότητα των οικονομιών.
Οι δηλώσεις Dimon έγιναν παράλληλα με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων δ’ τριμήνου της JPMorgan, τα οποία έδειξαν πτώση κερδών κατά 7%, στα 13 δισ. δολάρια, λόγω έκτακτου κόστους που συνδέεται με τη συμφωνία για την ανάληψη συνεργασίας πιστωτικών καρτών με την Apple. Στο ίδιο πλαίσιο, ο Dimon προειδοποίησε ότι προτάσεις όπως το πλαφόν στα επιτόκια πιστωτικών καρτών θα μπορούσαν να έχουν «καταστροφικές» συνέπειες για την οικονομία, περιορίζοντας την πρόσβαση των πιο ευάλωτων καταναλωτών σε πίστωση.
Το βασικό μήνυμα του Dimon προς τις αγορές είναι διττό: αφενός, η πολιτικοποίηση της νομισματικής πολιτικής εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους. Αφετέρου, η αντίληψη ότι η Fed λειτουργεί πλήρως αποκομμένη από την πολιτική πραγματικότητα είναι, όπως υπαινίχθηκε, περισσότερο μύθος παρά γεγονός.
