Με το Brent να ξεπερνά τα 100 δολάρια το βαρέλι, το κρίσιμο ερώτημα για τις αγορές δεν είναι η ψυχολογική τιμή αλλά η φυσική δυνατότητα μεταφοράς. Σύμφωνα με στοιχεία της αμερικανικής Υπηρεσίας Ενεργειακών Πληροφοριών, στο πρώτο εξάμηνο του 2025 από τα Στενά του Ορμούζ διακινήθηκαν 20,9 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, εκ των οποίων 14,7 εκατ. αργό και συμπυκνώματα και 6,1 εκατ. προϊόντα διύλισης. Πρόκειται για περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και για περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης υγρών καυσίμων.
Οι δύο αγωγοί που παρακάμπτουν τα Στενά
Υπάρχουν δύο διαδρομές που αποφεύγουν το πέρασμα. Ο αγωγός Ανατολής Δύσης της Saudi Aramco μεταφέρει αργό προς την Ερυθρά Θάλασσα, με χωρητικότητα που σύμφωνα με την εταιρεία έχει ανέβει στα 7 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ σήμερα χρησιμοποιούνται περίπου 2 εκατ. Ο αγωγός των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων προς τη Φουτζέιρα έχει δυναμικότητα κοντά στα 1,8 εκατ. βαρέλια και λειτουργεί ήδη με 1,1 εκατ. Το συνολικό διαθέσιμο περιθώριο εκτιμάται μεταξύ 3,5 και 5,5 εκατ. βαρελιών ημερησίως.
Το κενό που δεν καλύπτεται
Ακόμη και στο ευνοϊκότερο σενάριο, οι δύο αγωγοί καλύπτουν λιγότερο από το ένα τρίτο των ποσοτήτων που περνούν από τα Στενά. Το υπόλοιπο δεν έχει εναλλακτική διαδρομή. Στα προϊόντα διύλισης και στο υγροποιημένο φυσικό αέριο η κατάσταση είναι δυσκολότερη, καθώς οι αγωγοί μεταφέρουν αργό και όχι έτοιμα καύσιμα, ενώ από την περιοχή διέρχεται πάνω από το 20% του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου. Τα Εμιράτα σχεδιάζουν επέκταση 1,5 εκατ. βαρελιών έως το 2027, χωρίς άμεσο αποτέλεσμα.
Πού καταλήγουν τα φορτία
Περίπου το 80% των ποσοτήτων κατευθύνεται στην Ασία. Μια διαταραχή θα χτυπούσε πρώτα τους ασιατικούς διυλιστές και θα μετακυλιόταν στην Ευρώπη μέσω των τιμών των καυσίμων και των ναύλων. Για την Ελλάδα, η επίδραση περνά κυρίως από το κόστος του ντίζελ, τη ναυτιλία και τον πληθωρισμό των μεταφορών.
Τι σημαίνει πρακτικά
Η τιμή των 100 δολαρίων ενσωματώνει ασφάλιστρο κινδύνου, όχι πραγματική έλλειψη φορτίων. Ο επενδυτής χρειάζεται να παρακολουθεί τους όγκους διέλευσης και τα ασφάλιστρα των δεξαμενόπλοιων, στοιχεία που δείχνουν αν η διαταραχή έγινε φυσική. Η μεταβλητότητα στην ενέργεια επηρεάζει τις προσδοκίες πληθωρισμού και μέσω αυτών τα επιτόκια, οπότε η έκθεση σε ομόλογα και σε κλάδους με υψηλό ενεργειακό κόστος αξίζει να εξετάζεται με αυτή τη σύνδεση.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
Πηγές, U.S. Energy Information Administration, World Oil Transit Chokepoints, Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, ανακοινώσεις Saudi Aramco.
