Πίσω από την άνοδο του Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι κρύβεται ένα δεύτερο, λιγότερο ορατό πρόβλημα που αφορά άμεσα την πραγματική οικονομία. Τα αποθέματα αποσταγμάτων στις ΗΠΑ, δηλαδή κυρίως ντίζελ και πετρέλαιο θέρμανσης, διαμορφώθηκαν στα 104,2 εκατομμύρια βαρέλια την εβδομάδα που έληξε στις 28 Αυγούστου, επίπεδο 14% χαμηλότερο από τον μέσο όρο πενταετίας. Το πρόβλημα δεν είναι το αργό, είναι η ικανότητα διύλισης.
Τα διυλιστήρια δουλεύουν στα όρια
Τα αμερικανικά διυλιστήρια λειτούργησαν στο 98% της λειτουργικής δυναμικότητας τους την ίδια εβδομάδα, με τον μέσο όρο τεσσάρων εβδομάδων στο 97,2%. Αυτά είναι ποσοστά που δεν αφήνουν περιθώριο. Τα αποθέματα βενζίνης βρίσκονταν στα 205,7 εκατομμύρια βαρέλια, 6% κάτω από τον μέσο όρο πενταετίας, ενώ αντίθετα τα αποθέματα αργού στα 424,5 εκατομμύρια βαρέλια ήταν 1% πάνω από τον μέσο όρο. Με άλλα λόγια, το αργό υπάρχει, αλλά δεν υπάρχει αρκετή δυναμικότητα να μετατραπεί σε καύσιμο.
Το περιθώριο διύλισης εκτοξεύτηκε
Η στενότητα φαίνεται καθαρά στα περιθώρια διύλισης. Το περιθώριο για τα αποστάγματα στο New York Harbor κινείται από τον Μάρτιο κατά μέσο όρο 74 σεντς το γαλόνι υψηλότερα από εκείνο της βενζίνης. Σε ημερήσια βάση, το περιθώριο του ντίζελ άγγιξε τα 102 δολάρια το βαρέλι στις 17 Αυγούστου, όταν το κανονικό του εύρος βρίσκεται μεταξύ 15 και 25 δολαρίων. Η λιανική τιμή του ντίζελ έφτασε σε εποχικά ρεκόρ κοντά στα 5,40 δολάρια το γαλόνι μέσα στον Αύγουστο. Ταυτόχρονα, η παγκόσμια επεξεργασία στα διυλιστήρια τον Ιούλιο έτρεχε περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως χαμηλότερα από πέρσι.
Γιατί είναι διαρθρωτικό
Η ουσία είναι ότι η δυναμικότητα διύλισης έχει μειωθεί μόνιμα σε ΗΠΑ και Ευρώπη μετά από χρόνια κλεισίματος μονάδων. Μια τέτοια έλλειψη δεν διορθώνεται με μια απόφαση αύξησης παραγωγής, χρειάζονται χρόνια και κεφάλαια. Για τη μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ, που βρισκόταν στα 4,07 δολάρια το γαλόνι πριν την αργία της Ημέρας Εργασίας, η πίεση παραμένει.
Τι σημαίνει πρακτικά
Το ντίζελ είναι το καύσιμο των φορτηγών, των τρακτέρ, των πλοίων και της βιομηχανίας, οπότε η τιμή του περνά στο κόστος σχεδόν κάθε προϊόντος. Αυτό σημαίνει ότι η ενεργειακή διαταραχή δεν είναι μόνο θέμα για τις μετοχές πετρελαίου, είναι πηγή επίμονου πληθωρισμού που δυσκολεύει τις κεντρικές τράπεζες. Για ένα ελληνικό χαρτοφυλάκιο, τα διυλιστήρια και οι εταιρείες μεταφορών βρίσκονται στις δύο αντίθετες πλευρές αυτής της εξίσωσης. Οι επίσημες προβλέψεις τοποθετούν τη μέση λιανική τιμή ντίζελ στις ΗΠΑ στα 4,85 δολάρια το γαλόνι για το 2026 και στα 4,07 δολάρια για το 2027, οπότε η αποκλιμάκωση θεωρείται υπόθεση του επόμενου έτους.
Πηγές στοιχείων, U.S. Energy Information Administration εβδομαδιαία έκθεση πετρελαίου για την εβδομάδα έως 28 Αυγούστου 2026 και Short Term Energy Outlook, International Energy Agency.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
