Το κόστος εξυπηρέτησης του αμερικανικού δημόσιου χρέους έχει φτάσει σε επίπεδο που αλλάζει τη λογική του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού. Το συνολικό χρέος ανήλθε στα 40,10 τρισ. δολάρια στις 3 Σεπτεμβρίου, εκ των οποίων 32,42 τρισ. δολάρια βρίσκονται στα χέρια επενδυτών και όχι σε ενδοκυβερνητικούς λογαριασμούς. Στους πρώτους δέκα μήνες του τρέχοντος οικονομικού έτους οι καθαροί τόκοι έφτασαν τα 931 δισ. δολάρια, αυξημένοι κατά 10,6% σε σχέση με τα 842 δισ. δολάρια της αντίστοιχης περυσινής περιόδου.
Το ορόσημο του 1991 ξεπεράστηκε
Το πιο εύγλωττο μέγεθος δεν είναι το απόλυτο ποσό αλλά η αναλογία του με τα φορολογικά έσοδα. Οι τόκοι απορροφούν πλέον περίπου το 18,5% των ομοσπονδιακών εσόδων, ξεπερνώντας το προηγούμενο μεταπολεμικό ρεκόρ του 18,4% που είχε καταγραφεί το 1991. Η διαφορά με τότε είναι ουσιώδης. Το 1991 το χρέος προς το κοινό αντιστοιχούσε στο 44% του ΑΕΠ και η απόδοση του τριακονταετούς ομολόγου ήταν κοντά στο 8%, οπότε το βάρος προερχόταν από τα υψηλά επιτόκια. Σήμερα το χρέος ξεπερνά το 100% του ΑΕΠ και το βάρος προέρχεται κυρίως από τον όγκο.
Η αγορά ομολόγων δίνει το ρυθμό
Στις 4 Σεπτεμβρίου η απόδοση του δεκαετούς αμερικανικού ομολόγου διαμορφώθηκε στο 4,78% και του τριακονταετούς στο 5,24%, με το διετές στο 4,37%. Η κλίση αυτή σημαίνει ότι η αγορά ζητά υψηλότερη αποζημίωση για να δανείσει μακροπρόθεσμα, κάτι που επιβαρύνει άμεσα κάθε νέα έκδοση. Επειδή σημαντικό μέρος του χρέους είναι βραχυπρόθεσμο και ανακυκλώνεται συνεχώς, το μέσο επιτόκιο του συνολικού αποθέματος ανεβαίνει σταδιακά ακόμη και χωρίς νέα άνοδο των αποδόσεων.
Οι προβολές για τη δεκαετία
Οι επίσημες προβολές του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου τοποθετούν το άθροισμα των καθαρών τόκων της επόμενης δεκαετίας στα 16,2 τρισ. δολάρια, με την ετήσια δαπάνη να φτάνει τα 2,1 τρισ. δολάρια το 2036 και το 4,6% του ΑΕΠ. Στο ίδιο σενάριο οι τόκοι θα απορροφούν πάνω από το ένα τέταρτο των φορολογικών εσόδων, περιορίζοντας τα περιθώρια για δημοσιονομική στήριξη σε περίπτωση ύφεσης.
Για τον ιδιώτη επενδυτή, η πρακτική σημασία είναι διπλή. Πρώτον, οι υψηλές αποδόσεις στο μακρύ άκρο της καμπύλης λειτουργούν ως προεξοφλητικό επιτόκιο για όλες τις μετοχές, οπότε πιέζουν κυρίως τις εταιρείες των οποίων τα κέρδη τοποθετούνται μακριά στο μέλλον. Δεύτερον, το κρατικό ομόλογο δεν είναι πια η τοποθέτηση χωρίς μεταβλητότητα που θεωρούνταν παλαιότερα, καθώς οι διακυμάνσεις των τιμών του έχουν γίνει σημαντικές. Το διαπραγματεύσιμο αμοιβαίο κεφάλαιο που παρακολουθεί τα αμερικανικά ομόλογα άνω των είκοσι ετών έκλεισε την Παρασκευή στα 82,21 δολάρια με άνοδο 0,17%.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
Πηγές στοιχείων, U.S. Department of the Treasury (Debt to the Penny, Daily Treasury Par Yield Curve Rates, Monthly Treasury Statement), Congressional Budget Office.
