Η Τράπεζα της Ιαπωνίας αύξησε το επιτόκιο παρέμβασης κατά 25 μονάδες βάσης, οδηγώντας τον στόχο για το ημερήσιο διατραπεζικό επιτόκιο στο 1,25% περίπου, με ισχύ από τις 24 Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο επιτοκίων στην Ιαπωνία από το 1995. Η απόφαση ελήφθη με ψήφους 7 προς 2, με τα μέλη Toichiro Asada και Ayano Sato να μειοψηφούν και να ζητούν διατήρηση της προηγούμενης κατεύθυνσης.
Το σκεπτικό της απόφασης
Στην ανακοίνωσή της η κεντρική τράπεζα αναφέρει ότι ο υποκείμενος πληθωρισμός πλησιάζει τον στόχο του 2% και προβλέπει επιτάχυνσή του σαφώς πάνω από το 2% από το δεύτερο μισό του οικονομικού έτους 2026. Τρεις είναι οι παράγοντες που αναφέρονται, η μετακύλιση των αυξήσεων μισθών στις τιμές, το κόστος ενέργειας και οι τιμές των ημιαγωγών. Η Τράπεζα επισημαίνει επίσης τον κίνδυνο ο πληθωρισμός να ξεφύγει ανοδικά από τον στόχο, καθώς οι επιχειρήσεις δείχνουν πιο πρόθυμες να αυξάνουν μισθούς και τιμές και οι πληθωριστικές προσδοκίες ανεβαίνουν.
Τα δύο μέλη που μειοψήφησαν στάθηκαν στην άλλη πλευρά του ίδιου επιχειρήματος. Ο Toichiro Asada σημείωσε ότι ο δείκτης τιμών καταναλωτή χωρίς τα νωπά τρόφιμα κινείται τελευταία κάτω από το 2%, ενώ η Ayano Sato υποστήριξε ότι οι οικονομικές και τιμολογιακές εξελίξεις δεν έχουν επιταχυνθεί ουσιαστικά σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν.
Γιατί το γιεν αποδυναμώθηκε
Παρότι η αύξηση ήταν αναμενόμενη, το γιεν υποχώρησε μετά την ανακοίνωση. Η εξήγηση βρίσκεται στη διάσπαση της ψήφου. Δύο διαφωνούντα μέλη σε ένα συμβούλιο εννέα ατόμων δείχνουν ότι ο δρόμος προς περαιτέρω συσφίξεις δεν είναι ανοιχτός, τη στιγμή που άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες κινούνται ταχύτερα. Η διαφορά επιτοκίων με τις ΗΠΑ παραμένει μεγάλη και συνεχίζει να στηρίζει τις στρατηγικές δανεισμού σε γιεν για τοποθετήσεις σε νομίσματα υψηλότερης απόδοσης.
Τι σημαίνει για τον Ευρωπαίο επενδυτή
Η ιαπωνική νομισματική πολιτική έχει σημασία πολύ πέρα από το Τόκιο, γιατί για δεκαετίες η Ιαπωνία λειτούργησε ως δεξαμενή φθηνού χρήματος για τις παγκόσμιες αγορές. Όσο τα ιαπωνικά επιτόκια ανεβαίνουν, μέρος των κεφαλαίων που είχαν τοποθετηθεί στο εξωτερικό μπορεί σταδιακά να επιστρέψει στην εγχώρια αγορά ομολόγων, ασκώντας ανοδική πίεση στις αποδόσεις σε Ευρώπη και ΗΠΑ.
Πρακτικά, δύο σημεία αξίζουν προσοχή. Το πρώτο είναι ότι μια απότομη ενίσχυση του γιεν έχει ιστορικά συνοδευτεί από αναταράξεις στις διεθνείς μετοχές, καθώς κλείνουν θέσεις μόχλευσης. Το δεύτερο είναι ότι ένα ασθενές γιεν ευνοεί τους ιαπωνικούς εξαγωγείς αλλά μειώνει τις αποδόσεις για όποιον κατέχει ιαπωνικές μετοχές χωρίς αντιστάθμιση συναλλάγματος. Για ένα διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο, η απόφαση δεν αλλάζει από μόνη της τη στρατηγική, επιβεβαιώνει όμως ότι η εποχή του μηδενικού κόστους χρήματος έχει τελειώσει και στην τελευταία μεγάλη οικονομία που την εφάρμοζε.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
Πηγές στοιχείων, Bank of Japan, Statement on Monetary Policy, 18 Σεπτεμβρίου 2026.
