Ο χαλκός κατέγραψε νέο ιστορικό υψηλό στις αρχές Σεπτεμβρίου, με το τρίμηνο συμβόλαιο στο Χρηματιστήριο Μετάλλων του Λονδίνου να ξεπερνά τα 14.700 δολάρια ανά τόνο και το αντίστοιχο συμβόλαιο στη Νέα Υόρκη να διαμορφώνεται κοντά στα 6,74 δολάρια ανά λίβρα. Από την αρχή του έτους η άνοδος πλησιάζει το 18%. Πίσω από το ράλι βρίσκονται δύο δυνάμεις που δρουν ταυτόχρονα, η αμερικανική εμπορική πολιτική και η ζήτηση από τα κέντρα δεδομένων.
Ο ρόλος των δασμών
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προγραμματίσει δασμό 15% στον καθαρισμένο χαλκό από την 1η Ιανουαρίου 2027, με κλιμάκωση στο 30% το 2028. Το χρονοδιάγραμμα αυτό δημιούργησε ένα ισχυρό κίνητρο για πρόωρες εισαγωγές. Οι Αμερικανοί αγοραστές συσσωρεύουν αποθέματα πριν την εφαρμογή του μέτρου, με αποτέλεσμα σημαντικές ποσότητες μετάλλου να μετακινούνται από τις παγκόσμιες αποθήκες προς τα αμερικανικά διαμετακομιστικά κέντρα. Το διαθέσιμο απόθεμα για την υπόλοιπη αγορά μειώνεται και οι τιμές στο Λονδίνο πιέζονται ανοδικά.
Η προσφορά δεν ακολουθεί
Την ίδια στιγμή η παραγωγή υστερεί. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 η παγκόσμια παραγωγή ορυχείων υποχώρησε κατά 1,1% και η παραγωγή συμπυκνώματος κατά 2,6%. Η χιλιανή Codelco, ο μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο, περιόρισε την παραγωγή της στους 564.000 τόνους από 634.000 τόνους, δηλαδή πτώση 11%. Τα προβλήματα είναι διαρθρωτικά. Η μέση περιεκτικότητα των κοιτασμάτων έχει μειωθεί σημαντικά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες και ένα νέο ορυχείο χρειάζεται κατά μέσο όρο περίπου δεκαεπτά χρόνια από την ανακάλυψη μέχρι την παραγωγή.
Η ζήτηση από την τεχνητή νοημοσύνη
Ο χαλκός είναι το βασικό υλικό κάθε ηλεκτρικής υποδομής, από τα καλώδια των κέντρων δεδομένων μέχρι τους μετασχηματιστές του δικτύου. Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων εκτιμάται ότι θα φτάσει τις 945 τεραβατώρες έως το 2030, περίπου διπλάσια από τα επίπεδα του 2024. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ότι με τα σημερινά επενδυτικά σχέδια η αγορά ενδέχεται να εμφανίσει έλλειμμα της τάξης του 25% έως το 2035.
Τι σημαίνει πρακτικά για τον επενδυτή
Η άνοδος του χαλκού λειτουργεί σε δύο επίπεδα. Στηρίζει τα περιθώρια των μεταλλευτικών εταιρειών, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει το κόστος κατασκευής δικτύων, κατοικιών και βιομηχανικού εξοπλισμού, επιβαρύνοντας τον πληθωρισμό σε μια περίοδο που οι κεντρικές τράπεζες ήδη ανησυχούν για τις τιμές. Για τον ιδιώτη επενδυτή, ένα μέρος της τρέχουσας τιμής αντανακλά προσωρινή στρέβλωση από τη συσσώρευση αποθεμάτων ενόψει των δασμών και μπορεί να αποκλιμακωθεί όταν το μέτρο τεθεί σε ισχύ. Το διαρθρωτικό έλλειμμα προσφοράς όμως είναι μακροχρόνιο και δεν εξαρτάται από την εμπορική πολιτική.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
Πηγές στοιχείων, London Metal Exchange, COMEX, International Copper Study Group, Codelco, International Energy Agency, Λευκός Οίκος (διάταγμα δασμών χαλκού).
