Η άνοδος των αποδόσεων στα κρατικά ομόλογα έπαψε να είναι αμερικανική υπόθεση. Το αμερικανικό δεκαετές άγγιξε ενδοσυνεδριακά το 5,01% τη Δευτέρα, υψηλό δεκαεννέα ετών, πριν υποχωρήσει στο 4,96%. Την ίδια ώρα το γερμανικό δεκαετές ομόλογο ανήλθε στο 3,51%, στο υψηλότερο επίπεδο από τα μέσα του 2009, ενώ το ελληνικό δεκαετές διαμορφώθηκε στο 4,29%, με άνοδο 0,42 της ποσοστιαίας μονάδας μέσα σε έναν μήνα και 0,92 της μονάδας σε ένα έτος.
Γιατί ανεβαίνουν οι αποδόσεις παντού ταυτόχρονα
Τρεις δυνάμεις λειτουργούν προς την ίδια κατεύθυνση. Πρώτον, η ενέργεια, καθώς το πετρέλαιο κινείται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και οι επενδυτές ανεβάζουν τις προσδοκίες τους για τον πληθωρισμό των επόμενων μηνών. Δεύτερον, η νομισματική πολιτική, με τις αγορές να προεξοφλούν ότι η αμερικανική κεντρική τράπεζα θα προχωρήσει την Τετάρτη σε αύξηση επιτοκίων. Τρίτον, η προσφορά χρέους, αφού τα υψηλά δημοσιονομικά ελλείμματα απαιτούν συνεχείς εκδόσεις τίτλων που πρέπει να απορροφηθούν από αγοραστές οι οποίοι ζητούν μεγαλύτερη απόδοση για να τις καλύψουν.
Η ευρωπαϊκή και η ελληνική εικόνα
Στην Ευρώπη η άνοδος είναι μικρότερη σε απόλυτα μεγέθη αλλά εξίσου σημαντική. Το γερμανικό δεκαετές έχει προσθέσει 0,29 της ποσοστιαίας μονάδας μέσα σε έναν μήνα και 0,82 της μονάδας σε ένα έτος, φτάνοντας σε επίπεδα που η αγορά είχε να δει από την εποχή πριν τη μεγάλη περίοδο των μηδενικών επιτοκίων. Η διαφορά απόδοσης του ελληνικού δεκαετούς έναντι του γερμανικού παραμένει κοντά στις 78 μονάδες βάσης, δηλαδή σε επίπεδα που ιστορικά θεωρούνται χαμηλά για την ελληνική αγορά. Αυτό σημαίνει ότι το ελληνικό χρέος δεν τιμολογείται σήμερα με έκτακτο ασφάλιστρο κινδύνου, αλλά ακολουθεί το γενικότερο κύμα.
Τι σημαίνει πρακτικά για τον επενδυτή
Η βασική σχέση είναι απλή. Όταν οι αποδόσεις ανεβαίνουν, οι τιμές των ήδη εκδοθέντων ομολόγων πέφτουν, και όσο μεγαλύτερη η διάρκεια τόσο εντονότερη η πτώση. Ένα αμοιβαίο κεφάλαιο ή διαπραγματεύσιμο αμοιβαίο κεφάλαιο μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων μπορεί να εμφανίζει αρνητική απόδοση ακόμη και αν οι εκδότες είναι απολύτως φερέγγυοι. Από την άλλη πλευρά, τα νέα κεφάλαια τοποθετούνται πλέον με πολύ υψηλότερα επιτόκια από όσα προσέφερε η αγορά τα προηγούμενα χρόνια, κάτι που καθιστά τα βραχυπρόθεσμα ομόλογα ανταγωνιστική επιλογή απέναντι στις μετοχές.
Υπάρχει και η έμμεση επίπτωση. Υψηλότερα επιτόκια αναφοράς σημαίνουν ακριβότερο δανεισμό για κράτη, επιχειρήσεις και νοικοκυριά, αλλά και αυστηρότερο κριτήριο αποτίμησης για τις μετοχές, ιδιαίτερα για εκείνες των οποίων η αξία στηρίζεται σε κέρδη πολλών ετών στο μέλλον. Γι αυτό οι συνεδριάσεις με απότομη άνοδο αποδόσεων συνοδεύονται συνήθως από πίεση στους δείκτες τεχνολογίας.
Πηγές στοιχείων, U.S. Department of the Treasury, Deutsche Bundesbank, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.