Ο πληθωρισμός επιτάχυνε ξανά τον Αύγουστο και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, με την ενέργεια να είναι ο βασικός υπαίτιος. Στις ΗΠΑ ο δείκτης τιμών καταναλωτή ανέβηκε 0,4% σε μηνιαία βάση και 3,4% σε ετήσια, ενώ στη ζώνη του ευρώ ο εναρμονισμένος πληθωρισμός έφτασε το 3,3% από 2,9% τον Ιούλιο. Οι δύο μεγάλες κεντρικές τράπεζες αντιδρούν ήδη, η ΕΚΤ με δύο αυξήσεις επιτοκίων μέσα στο 2026 και η Fed με απόφαση που αναμένεται σήμερα.
Τι δείχνουν αναλυτικά τα αμερικανικά στοιχεία
Η σύνθεση του δείκτη δείχνει ότι η πίεση είναι συγκεντρωμένη σε ένα σημείο. Η ενέργεια αυξήθηκε 2,1% τον μήνα και 16,3% τον χρόνο, ενώ η βενζίνη ανέβηκε 3,9% τον Αύγουστο και 27,4% σε δωδεκάμηνη βάση. Ο δομικός δείκτης, που αφαιρεί τρόφιμα και ενέργεια, κινήθηκε πολύ πιο ήπια, στο 0,3% τον μήνα και στο 2,4% τον χρόνο. Με άλλα λόγια, χωρίς το σκέλος των καυσίμων ο αμερικανικός πληθωρισμός θα βρισκόταν κοντά στον στόχο της κεντρικής τράπεζας.
Σχεδόν ταυτόσημη η εικόνα στη ζώνη του ευρώ
Στην Ευρώπη το μοτίβο επαναλαμβάνεται. Η ενέργεια εκτιμάται ότι έτρεξε με 14,3% τον Αύγουστο έναντι 10,3% τον Ιούλιο, ενώ οι υπηρεσίες υποχώρησαν στο 3,0% από 3,3% και τα τρόφιμα μαζί με το αλκοόλ και τον καπνό έμειναν στο 1,2%. Τα βιομηχανικά αγαθά εκτός ενέργειας ανέβηκαν οριακά στο 1,2%. Η ΕΚΤ είχε ήδη αυξήσει τα επιτόκια τον Ιούνιο, για πρώτη φορά μετά από τρία χρόνια, και επανέλαβε την κίνηση στη συνεδρίαση της 10ης Σεπτεμβρίου. Από σήμερα το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων διαμορφώνεται στο 2,50%, το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,65% και η διευκόλυνση οριακής χρηματοδότησης στο 2,90%.
Γιατί ξεχωρίζει η σημερινή συνεδρίαση της Fed
Το αμερικανικό επιτόκιο αναφοράς παραμένει στο εύρος 3,50% έως 3,75% από τις 11 Δεκεμβρίου 2025, μετά από κύκλο μειώσεων που είχε ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο του 2024. Η τελευταία αύξηση είχε γίνει στις 27 Ιουλίου 2023. Η συνεδρίαση της 15ης και 16ης Σεπτεμβρίου συνοδεύεται από τις επικαιροποιημένες προβλέψεις των μελών της επιτροπής για την οικονομία και τα επιτόκια, κάτι που συμβαίνει μόνο τέσσερις φορές τον χρόνο και συνήθως κινεί τις αγορές περισσότερο από την ίδια την απόφαση.
Τι σημαίνει πρακτικά για τον επενδυτή
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η τρέχουσα άνοδος των τιμών δεν προέρχεται από υπερθέρμανση της ζήτησης αλλά από το κόστος της ενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι η πορεία των επιτοκίων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την τιμή του πετρελαίου, μια μεταβλητή που καμία κεντρική τράπεζα δεν ελέγχει. Όσο το ενεργειακό σκέλος παραμένει υψηλό, τα ομόλογα σταθερού επιτοκίου και οι κλάδοι με βαρύ δανεισμό μένουν εκτεθειμένοι, ενώ οι εταιρείες με πραγματική τιμολογιακή δύναμη αντέχουν καλύτερα. Για όποιον χτίζει χαρτοφυλάκιο, η διαφορά ανάμεσα σε γενικό και δομικό πληθωρισμό είναι πιο χρήσιμη πληροφορία από τον ίδιο τον τίτλο του δείκτη.
Πηγές, Bureau of Labor Statistics, Eurostat, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, Federal Reserve.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
