Το ζήτημα της φορολόγησης των υπερκερδών στον ενεργειακό κλάδο επανήλθε στο τραπέζι της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο άτυπο Ecofin που ξεκίνησε στις 18 Σεπτεμβρίου στο Δουβλίνο, έξι κράτη μέλη, η Γερμανία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία, η Πολωνία και η Αυστρία, ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει συγκεκριμένα μοντέλα. Αφορμή είναι η εκτίναξη των τιμών, με το Brent στα 130,80 δολάρια το βαρέλι στις 15 Σεπτεμβρίου από 106,12 δολάρια μόλις μία εβδομάδα νωρίτερα.
Η θέση της Επιτροπής
Ο αρμόδιος Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις ξεκαθάρισε ότι δεν προωθείται πρόταση σε επίπεδο Ένωσης, αφήνοντας όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο να προχωρήσουν μεμονωμένα κράτη μέλη με δικές τους ρυθμίσεις. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπάιλ ζήτησε να τεθούν επιλογές στο τραπέζι το αργότερο έως το επόμενο Ecofin του Οκτωβρίου, σημειώνοντας ότι η Επιτροπή έχει κρατήσει μέχρι τώρα επιφυλακτική στάση.
Το προηγούμενο του 2022
Η Ένωση έχει ήδη εφαρμόσει παρόμοιο μέτρο. Τον Οκτώβριο του 2022 θεσπίστηκε υποχρεωτική προσωρινή εισφορά αλληλεγγύης για τις επιχειρήσεις πετρελαίου, φυσικού αερίου, άνθρακα και διύλισης, η οποία επιβλήθηκε στα κέρδη που υπερέβαιναν κατά 20% τον μέσο όρο των ετών από το 2018 και μετά. Παράλληλα τέθηκε πλαφόν 180 ευρώ ανά μεγαβατώρα στα έσοδα των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, πυρηνικά και λιγνίτη.
Ποιους αφορά περισσότερο
Στο επίκεντρο βρίσκεται η διύλιση και η εμπορία καυσίμων, εκεί όπου τα περιθώρια έχουν διευρυνθεί από την ανατίμηση του αργού και τη στενότητα στα μεσαία κλάσματα. Στις ΗΠΑ το ντίζελ κίνησης κινείται στα 6,285 δολάρια ανά γαλόνι και η βενζίνη στα 4,319 δολάρια, επίπεδα που δείχνουν πόσο έχει μετατοπιστεί η ισορροπία υπέρ των διυλιστηρίων. Στην Ευρώπη η εικόνα είναι αντίστοιχη και εξηγεί γιατί η συζήτηση για τα υπερκέρδη επανέρχεται ακριβώς τώρα.
Για τον ιδιώτη επενδυτή το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό. Ένας φόρος υπερκερδών, ακόμη και σε εθνικό επίπεδο, μειώνει τα διανεμητέα κέρδη και επηρεάζει τις μερισματικές αποδόσεις των ενεργειακών εισηγμένων, οι οποίες αποτελούν σημαντικό κομμάτι πολλών ελληνικών χαρτοφυλακίων. Το ρυθμιστικό ρίσκο πρέπει πλέον να μπαίνει στην εξίσωση δίπλα στα περιθώρια διύλισης, ιδίως εφόσον οι τιμές παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα μέχρι το Ecofin του Οκτωβρίου.
Πηγές στοιχείων, Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, U.S. Energy Information Administration.
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
